Hoe alcohol het hart beïnvloedt



Alcohol wordt vaak geassocieerd met feestelijkheden en ontspannende momenten, maar de effecten ervan op het hart verdienen aandacht. Sommige onderzoeken die door de American Heart Association zijn gepresenteerd, brengen frequent of overmatig gebruik in verband met een groter risico op cardiovasculaire problemen.

Een van de geanalyseerde bevindingen wijst erop dat zelfs kleine hoeveelheden stressmechanismen in hartcellen kunnen activeren. Daaronder bevindt zich een eiwit dat bekendstaat als JNK2, dat verband houdt met veranderingen in de manier waarop het hart zijn ritme reguleert.

Dit betekent niet dat één glas noodzakelijkerwijs een hartritmestoornis veroorzaakt. Het risico hangt af van de hoeveelheid, de frequentie, de bestaande gezondheidstoestand, medicatie en andere persoonlijke factoren. Toch zet het de gedachte dat alcohol drinken goed zou zijn voor het hart, ter discussie.

Als je niet drinkt, hoef je daar niet mee te beginnen om je cardiovasculaire gezondheid te beschermen. En als je wel alcohol drinkt, kan het kennen van je grenzen je helpen bewustere keuzes te maken.

Wanneer wordt alcoholgebruik als overmatig beschouwd?



Veel drinken in korte tijd vormt een bijzonder zware belasting voor het lichaam. Ter indicatie: bij mannen wordt het drinken van vijf glazen in ongeveer twee uur, en bij vrouwen vier glazen, beschouwd als een episode van overmatig alcoholgebruik.

Dit patroon kan het ontstaan van atriumfibrilleren bevorderen, een hartritmestoornis waarbij de bovenste hartkamers snel en onregelmatig kloppen. Sommige mensen voelen hartkloppingen, kortademigheid, zwakte, duizeligheid of druk op de borst. Anderen merken mogelijk geen duidelijke symptomen op.

Dokter Saugat Khanal, een van de auteurs van het aangehaalde onderzoek, legde uit dat tijdens feestelijkheden meer gevallen voorkomen van het zogeheten ‘feesthartsyndroom’. Dit zijn hartritmestoornissen die samenhangen met een hoge alcoholinname, zelfs bij mensen zonder bekende voorgeschiedenis.

Daarom is het verstandig te voorkomen dat meerdere glazen zich binnen enkele uren opstapelen. Afwisselen met water neemt het effect van alcohol niet weg, maar kan je helpen langzamer te drinken. Het helpt ook om vooraf te eten, een limiet vast te stellen en een alcoholvrij drankje klaar te hebben, zodat je niet onder sociale druk hoeft te beslissen.

Onthouding of het verminderen van alcoholgebruik kan deze risico's verlagen. Als je je verder wilt verdiepen, kun je Drinken we te veel alcohol? Wat de wetenschap zegt lezen.

Alcohol, vrouwen en oestrogeentherapie



Een ander gepresenteerd onderzoek onderzocht hoe alcohol het vrouwelijk lichaam mogelijk anders beïnvloedt, vooral wanneer er sprake is van oestrogeenvervangingstherapie.

Hoewel oestrogeen betrokken is bij verschillende beschermende mechanismen voor het hart en de bloedvaten, garandeert de combinatie met alcohol geen gunstig effect. De bestudeerde resultaten suggereren dat deze wisselwerking bepaalde functies van het hart zou kunnen schaden. Een deel van dit bewijs komt uit experimentele modellen, waardoor er nog meer onderzoek nodig is om de gevolgen ervan bij mensen te begrijpen.

Dokter Syed Anees Ahmed, die betrokken was bij dit tweede onderzoek, benadrukte hoe belangrijk het is dat vrouwen tijdens de menopauze extra voorzichtig zijn. In deze fase kunnen het alcoholmetabolisme, de slaap, de bloeddruk en de reactie van het lichaam op stress veranderen.

Als je hormoontherapie volgt, stop dan niet zelf met de behandeling en pas deze ook niet op eigen initiatief aan. Het is verstandig om met je zorgverlener te bespreken hoeveel je drinkt, hoe vaak je drinkt en of er wisselwerkingen met je medicatie bestaan.

Hoe je alcoholgebruik kunt verminderen en je hart kunt verzorgen



Matiging helpt, maar er bestaat geen hoeveelheid alcohol die voor iedereen volledig risicovrij is. Bovendien zijn er situaties waarin het verstandig is alcohol te vermijden, zoals tijdens de zwangerschap, bij bepaalde aandoeningen, sommige medische behandelingen, autorijden of een voorgeschiedenis van afhankelijkheid.

Deze eenvoudige maatregelen kunnen je helpen:


  • Bepaal voordat je uitgaat hoeveel drankjes je zult nemen.

  • Drink langzaam en vermijd deelname aan snelle drinkrondes.

  • Wissel elk glas af met water of een alcoholvrije optie.

  • Gebruik alcohol niet om angst, verdriet of slapeloosheid te kalmeren.

  • Let erop of je het moeilijk vindt om te stoppen zodra je begonnen bent.



Je kunt ook het ritueel veranderen zonder het plezier te verliezen: water met fruit, koude infusies, alcoholvrije cocktails of een koolzuurhoudend drankje kunnen een feestelijke gelegenheid begeleiden. Het belangrijkste is niet om een alcoholisch glas in je hand te hebben, maar om het moment samen te delen.

Als je aanhoudende hartkloppingen, pijn op de borst, flauwvallen of ademhalingsproblemen krijgt, zoek dan onmiddellijk medische hulp. Luisteren naar de signalen van je lichaam is ook een concrete manier om voor je hart te zorgen. Breng de volgende keer dat je het glas heft een toast uit vanuit een bewuste keuze, en niet door de druk van je omgeving.