De kunst van tatoeages is wereldwijd steeds populairder geworden. Voor veel mensen staat een ontwerp op de huid voor een herinnering, een levensfase of een manier om hun identiteit uit te drukken.


Toch heeft een onderzoek van onderzoekers van de Universiteit van Lund in Zweden nieuwe vragen opgeworpen over de mogelijke langetermijneffecten van deze praktijk op de gezondheid.


Het onderzoek, dat op 21 mei werd gepubliceerd in het tijdschrift eClinicalMedicine, vond een verband tussen het hebben van tatoeages en een hoger relatief risico op het ontwikkelen van lymfoom, een vorm van kanker die het lymfestelsel aantast.


Het is belangrijk om vanaf het begin iets te verduidelijken: het onderzoek zag een statistisch verband, maar toonde niet aan dat tatoeages rechtstreeks kanker veroorzaken. De resultaten moeten voorzichtig worden geïnterpreteerd en door nieuw onderzoek worden bevestigd.


Hoe het onderzoek naar tatoeages en lymfoom werd uitgevoerd


Het team werkte met gegevens van 11.905 mensen tussen 20 en 60 jaar. Binnen deze populatie werden 2.938 gevallen van lymfoom geïdentificeerd en deelnemers zonder deze diagnose werden als vergelijkingsgroep gebruikt.


De deelnemers beantwoordden een gedetailleerde vragenlijst over hun tatoeages. Er werd gevraagd hoeveel tatoeages ze hadden, wanneer ze hun eerste hadden laten zetten, welk deel van het lichaamsoppervlak ze bedekten en op welke plaatsen ze zich bevonden.


Na rekening te hebben gehouden met andere factoren die invloed konden hebben, zagen de onderzoekers dat mensen met tatoeages een 21% hoger relatief risico op lymfoom hadden dan mensen zonder tatoeages.


Dit percentage betekent niet dat 21% van de getatoeëerde mensen de ziekte zal ontwikkelen. Het gaat om een relatieve toename bij een weinig voorkomende ziekte. Het individuele risico blijft afhangen van talrijke factoren.


Het verband leek sterker te zijn bij degenen die hun eerste tatoeage in de twee voorgaande jaren hadden laten zetten. Toch maakt dit gegeven het niet mogelijk om een rechtstreeks oorzaak-gevolgverband vast te stellen.


Verandert de grootte of het aantal tatoeages het risico?


Een van de opvallendste resultaten was dat de omvang van het getatoeëerde huidoppervlak het risico niet evenredig leek te vergroten.


Dit spreekt de intuïtieve gedachte tegen dat meer inkt noodzakelijkerwijs een groter gevaar inhoudt. De auteurs wezen erop dat deze kwestie moet worden onderzocht met grotere steekproeven en langdurige opvolging.


Tot de waargenomen subtypen behoorden diffuus grootcellig B-cellymfoom en folliculair lymfoom. Beide tasten lymfocyten aan, cellen die deel uitmaken van de afweer van het lichaam.


Het is ook goed om te onthouden dat lymfoom niet één enkele ziekte is. Er bestaan verschillende typen, met uiteenlopende kenmerken, verloop en behandelingen. Daarom is het niet passend om op basis van één enkel onderzoek algemene conclusies te trekken.


Wat gebeurt er met de inkt in het lichaam?


Dokter Christel Nielsen, hoofdauteur van het onderzoek, legde uit dat het lichaam de in de huid geïnjecteerde inkt als een vreemde stof herkent. Dit activeert een reactie van het immuunsysteem.


Een deel van de pigmenten kan in de huid achterblijven, terwijl een ander deel naar de lymfeklieren kan verplaatsen en zich daar kan ophopen. De onderzoekers stellen dat langdurige blootstelling en de daarmee samenhangende ontsteking een rol zouden kunnen spelen in het waargenomen proces.


Vooralsnog gaat het om een biologische hypothese die verder onderzocht moet worden. Niet alle inkten hebben dezelfde samenstelling en ook reageert niet iedereen op dezelfde manier.


Gezondheidszorg omvat ook dagelijkse gewoonten. In dat verband kan het interessant zijn om Zonlicht: een bondgenoot voor onze gezondheid te lezen.


Andere bekende risico's van een tatoeage laten zetten


Het onderzoek voegt zich bij andere studies die de langetermijneffecten van tatoeages analyseren. Naast dit mogelijke verband met lymfoom bestaan er beter gedocumenteerde, onmiddellijke complicaties.


De Mayo Clinic waarschuwt dat een tatoeage, doordat deze de beschermende huidbarrière doorbreekt, infecties kan bevorderen als de hygiëne- en sterilisatiemaatregelen niet worden nageleefd.


Er kunnen ook allergische reacties op bepaalde pigmenten optreden, zelfs lang nadat de tatoeage is gezet. In sommige gevallen ontstaan granulomen, kleine ontstekingsbultjes rond de inktdeeltjes, of keloïden: verdikte en overmatige littekens.


Sommige pigmenten kunnen ook ongemak veroorzaken tijdens een MRI-scan of de interpretatie van bepaalde beelden bemoeilijken. Als je tatoeages hebt, is het verstandig dit vóór het onderzoek te melden.


Hoe je de risico's vóór en na het zetten van een tatoeage kunt beperken


Als je erover denkt een tatoeage te laten zetten, hoef je geen beslissing uit angst te nemen. Het is wel verstandig om je goed te informeren en de studio en professional zorgvuldig te kiezen.



  • Controleer of de zaak voldoet aan de plaatselijke gezondheidsvoorschriften.

  • Vraag om nieuwe naalden, gesteriliseerd materiaal en wegwerphandschoenen.

  • Vraag naar de herkomst en samenstelling van de inkten.

  • Volg de aanwijzingen voor reiniging en verzorging tijdens de genezing.

  • Negeer hevige roodheid, toenemende pijn, afscheiding of koorts niet.


Als je een aandoening hebt die je afweer aantast, afweeronderdrukkende medicatie gebruikt of een voorgeschiedenis van ernstige allergische reacties hebt, raadpleeg dan een zorgverlener voordat je een tatoeage laat zetten.


De populariteit van tatoeages en de noodzaak van meer onderzoek


Tatoeages maken inmiddels deel uit van het dagelijks leven. Volgens gegevens die in augustus 2023 door het Pew Research Center werden gepubliceerd, had 32% van de ondervraagde volwassenen minstens één tatoeage en had 22% er meer dan één.


Hun populariteit maakt het bijzonder belangrijk om de veiligheid van pigmenten te kennen, evenals hun mogelijke cumulatieve effecten en de manier waarop zij met het immuunsysteem interageren.


Eén enkel onderzoek is niet genoeg om algemene medische aanbevelingen te veranderen, maar het kan wel een signaal zijn om grondiger onderzoek te stimuleren. Het onderstreept ook de noodzaak om de samenstelling van inkten te reguleren en hun langetermijneffecten te monitoren.


Wanneer het verstandig is om een arts te raadplegen


Lymfoom is een relatief weinig voorkomende ziekte. Een tatoeage hebben betekent niet dat je deze ziekte zult ontwikkelen en is op zichzelf geen reden om de tatoeage te laten verwijderen.


Raadpleeg een zorgverlener als je gezwollen lymfeklieren opmerkt die niet verdwijnen, aanhoudende koorts zonder duidelijke oorzaak, hevig nachtzweten, algemene jeuk of onbedoeld gewichtsverlies. Deze symptomen kunnen vele oorzaken hebben en alleen een medische beoordeling kan de oorzaak ervan vaststellen.


Het Zweedse onderzoek werpt een relevante vraag op, maar biedt nog geen definitief antwoord. De beste houding is om alarmisme te vermijden, goed voor je huid te zorgen, veilige zaken te kiezen en op de hoogte te blijven van nieuw bewijs.


Om verder gewoonten te verkennen die met welzijn te maken hebben, kun je ook Het heerlijke voedingsmiddel dat je kan helpen om ouder dan 100 jaar te worden lezen.